Nowe zwolnienia ULC dla operacji dronowych w interesie publicznym – co oznaczają dla pilotów i sektora szkoleniowego?

Decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z końca 2025 roku wprowadzająca czasowe zwolnienia z części wymagań scenariuszy STS-01 i STS-02 to jeden z najważniejszych dokumentów regulacyjnych ostatnich lat dla służb mundurowych oraz administracji publicznej wykorzystujących drony w działaniach operacyjnych.

Choć zwolnienie obowiązuje formalnie tylko do 1 sierpnia 2026 roku, jego znaczenie wykracza daleko poza ten horyzont czasowy. Dokument jasno pokazuje kierunek, w jakim będzie rozwijał się system prawny dla operacji BSP w interesie publicznym – oraz rolę, jaką w tym systemie będą odgrywać piloci posiadający uprawnienia STS.

Dron jako narzędzie systemowe państwa

W uzasadnieniu decyzji ULC wprost wskazano, że Polska funkcjonuje dziś w warunkach podwyższonego i długotrwałego zagrożenia o charakterze militarnym i hybrydowym. Ochrona infrastruktury krytycznej, ciągów komunikacyjnych, sieci energetycznych oraz reagowanie kryzysowe wymagają narzędzi:

• mobilnych,
• szybkich w użyciu,
• zdolnych do pracy na dużych obszarach,
• umożliwiających operacje BVLOS i loty liniowe.

W praktyce oznacza to, że drony przestały być rozwiązaniem pomocniczym, a stały się elementem systemu bezpieczeństwa państwa.

Kogo dotyczy zwolnienie – i dlaczego to ważne

Zwolnienie obejmuje m.in.:

• Policję, Straż Graniczną, PSP i OSP,
• inspekcje i służby państwowe,
• jednostki zarządzania kryzysowego,
• operatorów infrastruktury krytycznej,
• uczelnie i instytuty badawcze realizujące projekty publiczne,
• podmioty realizujące operacje na zlecenie administracji.

Co szczególnie istotne – zwolnienie dotyczy operacji realizowanych w interesie publicznym, a więc dokładnie tych misji, które dziś mają największe znaczenie strategiczne:

• patrole liniowe,
• inspekcje energetyczne i kolejowe,
• monitoring granic i obiektów,
• wsparcie działań ratowniczych,
• rozpoznanie sytuacyjne w czasie kryzysów.

STS jako fundament nowego modelu operacyjnego

Choć decyzja ULC wprowadza odstępstwa od części wymagań technicznych i organizacyjnych, jedno pozostaje niezmienne:

Podstawą legalnego i bezpiecznego wykonywania tych operacji są kwalifikacje pilota w standardowych scenariuszach STS-01 i STS-02.

Zwolnienie nie znosi obowiązku:

• posiadania odpowiednich uprawnień,
• właściwego planowania operacji,
• stosowania procedur awaryjnych,
• utrzymania separacji i bezpieczeństwa ruchu.

Wręcz przeciwnie – decyzja wyraźnie przesuwa odpowiedzialność z formalnych ograniczeń na kompetencje i doświadczenie personelu.

Dla służb i administracji oznacza to jednoznacznie:

Pilot z uprawnieniami STS staje się kluczowym elementem zdolności operacyjnych jednostki.

Bezpieczna odległość zamiast kontrolowanego obszaru – nowe podejście

Jedną z najważniejszych zmian jest zastąpienie obowiązku wyznaczania kontrolowanego obszaru naziemnego zasadą zachowania „bezpiecznej odległości”.

W praktyce oznacza to:

• większą elastyczność planowania misji,
• możliwość pracy na długich odcinkach infrastruktury,
• dostosowanie parametrów lotu do realnych warunków terenowych.

Jednocześnie jest to model, który wymaga:

• wysokich kompetencji pilota,
• umiejętności analizy środowiska,
• doświadczenia w operacjach BVLOS,
• znajomości procedur awaryjnych.

To kolejny argument, dlaczego szkolenia STS przestają być dodatkiem – a stają się standardem w służbach wykorzystujących BSP.

Czy zwolnienie zostanie wydłużone? Wszystko na to wskazuje

Choć decyzja formalnie obowiązuje do 1 sierpnia 2026 roku, jej treść i uzasadnienie jasno sugerują, że mamy do czynienia z:

• rozwiązaniem pilotażowym,
• etapem przejściowym,
• przygotowaniem gruntu pod trwałe zmiany legislacyjne.

W dokumencie wielokrotnie podkreślono, że:

• operacje w interesie publicznym będą rosły,
• pełne stosowanie cywilnych wymagań STS jest w wielu przypadkach niewykonalne,
• dotychczasowy nadzór nie odnotował wzrostu wypadkowości,
• zachowany jest równoważny poziom bezpieczeństwa.

Z punktu widzenia praktyki regulacyjnej oznacza to bardzo prawdopodobny scenariusz:

• wydłużenie okresu obowiązywania zwolnień, lub
• wprowadzenie stałych przepisów dedykowanych sektorowi publicznemu.

Drony w bezpieczeństwie państwa nie są już eksperymentem – są narzędziem systemowym. Prawo musi za tym nadążyć.

Co to oznacza dla jednostek i decydentów?

Dla służb mundurowych i administracji publicznej decyzja ULC niesie kilka bardzo praktycznych wniosków:

1. Inwestycja w szkolenia STS to inwestycja strategiczna

Jednostki posiadające pilotów z uprawnieniami STS:

• szybciej wdrażają nowe zdolności,
• są gotowe na zmiany regulacyjne,
• mogą realizować bardziej zaawansowane misje,
• budują wewnętrzne kompetencje, zamiast polegać wyłącznie na wykonawcach zewnętrznych.

2. STS jako standard przyszłości

Wszystko wskazuje na to, że:

• STS-01 stanie się podstawą operacji w terenie zurbanizowanym i półotwartym,
• STS-02 będzie fundamentem inspekcji liniowych i misji BVLOS w sektorze publicznym.

Jednostki, które już dziś budują te kompetencje, zyskają przewagę operacyjną w najbliższych latach.

Podsumowanie

Decyzja Prezesa ULC to nie tylko czasowe odstępstwo od przepisów.

To jasny sygnał, że:

• drony są trwałym elementem systemu bezpieczeństwa państwa,
• operacje specjalistyczne będą się rozwijać,
• uprawnienia STS stają się kluczową kompetencją służb i administracji.

Dla jednostek, które myślą długofalowo, wniosek jest prosty:

Szkolenia STS to dziś nie koszt – to inwestycja w przyszłe zdolności operacyjne.

W naszej szkole od lat przygotowujemy pilotów do pracy w realnych warunkach operacyjnych, we współpracy z administracją i służbami. Rok 2026 będzie momentem, w którym te kompetencje staną się standardem całego sektora publicznego.